Zelf ontslag nemen tijdens ziekte: mag dat en wat kost het je?

Je bent ziek, het werk put je uit of de verhouding met je werkgever is kapot. Dan ligt de gedachte voor de hand: ik neem gewoon ontslag. Ontslag nemen tijdens ziekte mag ook. Maar juist tijdens ziekte kan die ene opzegbrief je maanden aan inkomen kosten. In dit artikel lees je wat er juridisch gebeurt als je zelf ontslag neemt terwijl je ziek bent, welke uitkeringen je kunt verliezen, wanneer het wel verantwoord kan zijn en welke alternatieven je hebt.

Mag je ontslag nemen als je ziek bent?

Ja. Het opzegverbod bij ziekte uit artikel 7:670 BW geldt alleen voor je werkgever. Hij mag je tijdens de eerste twee ziektejaren in principe niet ontslaan. Jij als werknemer mag je arbeidsovereenkomst wel altijd opzeggen, ook als je ziek bent.

Daarbij gelden wel de gewone regels:

• Opzegtermijn: de wettelijke opzegtermijn voor een werknemer is één maand (artikel 7:672 lid 4 BW). In je arbeidsovereenkomst of cao kan schriftelijk een langere termijn staan, tot maximaal zes maanden. Je zegt op tegen het einde van de maand, tenzij anders is afgesproken. Bij een nulurencontract geldt een opzegtermijn van vier dagen.
• Tijdelijk contract: een contract voor bepaalde tijd kun je alleen tussentijds opzeggen als schriftelijk is afgesproken dat beide partijen dat mogen (artikel 7:667 lid 3 BW). Staat er geen tussentijds opzegbeding in, dan loopt je contract in principe door tot de einddatum.
• Tijdens de opzegtermijn blijft je werkgever je loon doorbetalen (70%, via je cao vaak meer) en blijven de afspraken over re-integratie gewoon gelden.
• Schriftelijk: zeg altijd schriftelijk op en bewaar een kopie. Dan staat vast wanneer en waarom je hebt opgezegd.

Wat verlies je als je ziek zelf ontslag neemt?

Loopt je contract af terwijl je ziek bent, dan val je normaal gesproken terug op een Ziektewet-uitkering van UWV. Neem je zelf ontslag, dan ligt dat anders. Dit zijn de vier grootste risico's op een rij:

• Ziektewet-uitkering: UWV weigert de uitkering in de regel volledig, zolang je anders loon van je werkgever had gekregen.
• WW-uitkering: tijdens ziekte heb je geen recht op WW. Na herstel weigert UWV de WW meestal, omdat je verwijtbaar werkloos bent.
• Transitievergoeding: vervalt. Die krijg je alleen als je werkgever het initiatief neemt, of bij ernstig verwijtbaar handelen van je werkgever.
• Loondoorbetaling en re-integratie: stoppen zodra je arbeidsovereenkomst eindigt. Je verliest de begeleiding van je werkgever en bedrijfsarts.

1. UWV kan je Ziektewet-uitkering weigeren

Volgens artikel 45 lid 1 onder j van de Ziektewet weigert UWV de uitkering als je door je eigen handelen de uitkeringsfondsen benadeelt. Dat heet een benadelingshandeling. Volgens vaste rechtspraak is daar sprake van als je je recht op loon opgeeft terwijl je al ziek bent. Je werkgever hoeft dan niet meer door te betalen en jij vraagt in plaats daarvan een uitkering aan. Dat is precies wat er gebeurt als je ziek ontslag neemt.

Het gevolg is in beginsel een blijvende en volledige weigering van je Ziektewet-uitkering. 'Blijvend' betekent volgens het Maatregelenbesluit socialezekerheidswetten (artikel 2 lid 6): zolang je anders recht op loon van je werkgever had gehad. De Centrale Raad van Beroep paste dat in 2024 toe (ECLI:NL:CRVB:2024:2290). Bij een tijdelijk contract duurt de weigering tot de oorspronkelijke einddatum. Bij een vast contract kan die oplopen tot het einde van de twee ziektejaren.

Financiële problemen kunnen een dringende reden zijn om de maatregel te verlagen, maar dan moet je die met stukken onderbouwen. In de zaak uit 2024 was dat niet gebeurd en bleef de weigering staan.

2. Na herstel heb je meestal geen recht op WW

Zolang je ziek bent, kun je geen WW krijgen: daarvoor moet je beschikbaar zijn voor werk. Ben je hersteld en vraag je alsnog WW aan, dan kijkt UWV naar de reden van je werkloosheid. Heb je zelf ontslag genomen zonder dat doorwerken redelijkerwijs onmogelijk was, dan ben je volgens artikel 24 lid 2 onder b van de Werkloosheidswet verwijtbaar werkloos. UWV weigert de WW dan in principe volledig.

3. Je krijgt geen transitievergoeding

Een transitievergoeding is alleen verschuldigd als je werkgever het initiatief tot het ontslag neemt (artikel 7:673 BW). Neem je zelf ontslag, dan krijg je die vergoeding alleen als je opzegt vanwege ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van je werkgever. Die lat ligt hoog en moet je kunnen bewijzen. Na lang dienstverband gaat het om serieus geld: bereken hier wat je transitievergoeding zou zijn.

4. Je verliest loondoorbetaling en begeleiding

Tijdens de eerste twee ziektejaren betaalt je werkgever 70% van je loon door (tot het maximumdagloon), en in het eerste jaar minimaal het minimumloon (artikel 7:629 BW). Veel cao's vullen dat aan, vaak tot 100% in het eerste jaar. Daarnaast heb je recht op begeleiding door de bedrijfsarts en op een re-integratietraject. Met je ontslag stopt dat allemaal zodra je arbeidsovereenkomst eindigt.

Wanneer kan ontslag nemen tijdens ziekte wel verantwoord zijn?

Er zijn situaties waarin de risico's kleiner zijn of UWV je minder zwaar aanrekent. Laat ze altijd vooraf toetsen, want UWV beoordeelt dit per geval.

Je had een deugdelijke grond

UWV mag de Ziektewet-uitkering niet blijvend en volledig weigeren als het einde van je dienstverband je niet in overwegende mate kan worden verweten. De Centrale Raad van Beroep gaf daar in 2014 een voorbeeld van (ECLI:NL:CRVB:2014:4054). Een zieke werknemer stemde via een vaststellingsovereenkomst in met het einde van zijn contract. Het werk dat hij moest doen paste volgens de bedrijfsarts niet goed bij zijn klachten. Er speelde een conflict en de werkgever deed niets om dat op te lossen. De Raad vond het einde van het dienstverband hem daarom niet in overwegende mate te verwijten, en een volledige weigering was onterecht.

In zo'n geval volgt een lichtere maatregel: in de regel een korting van 25% op de uitkering, voor ten minste vier maanden (artikel 2 Maatregelenbesluit socialezekerheidswetten). Dezelfde maatstaf geldt als je zelf ontslag neemt.

Wil je je op zo'n grond beroepen, dan moet je die kunnen onderbouwen. Denk aan adviezen van de bedrijfsarts, een deskundigenoordeel van UWV en e-mails waaruit blijkt dat je werkgever niet meewerkte aan een oplossing.

Je hebt een nieuwe baan die direct aansluit

Ben je ziek voor je huidige werk, maar kun je ander werk wel doen en heb je een nieuwe baan die direct aansluit? Dan heb je geen uitkering nodig en speelt het risico van de Ziektewet minder. Bespreek dit wel eerst met de bedrijfsarts. Houd er ook rekening mee dat een nieuwe werkgever je in de proeftijd kan ontslaan. Laat vooraf uitzoeken wat er dan met je inkomen gebeurt.

Betere alternatieven voor zelf ontslag nemen

Wil je vooral weg uit een onhoudbare situatie, dan zijn er vaak routes die je inkomen wel beschermen:

1. 1Bespreek je belastbaarheid met de bedrijfsarts. De bedrijfsarts adviseert over wat je wel en niet kunt, niet je leidinggevende. Soms is ander werk of minder uren al de oplossing.
2. 2Vraag een deskundigenoordeel aan bij UWV. Ben je het oneens over passend werk of over de re-integratie, dan geeft UWV een onafhankelijk oordeel. Dat weegt zwaar als het later tot een conflict komt.
3. 3Stel mediation voor. Ben je ziek door een conflict op het werk, dan adviseert de bedrijfsarts vaak mediation. Dat is een serieuze stap richting een oplossing.
4. 4Laat je werkgever het initiatief nemen. Wil je werkgever ook van je af, dan kan hij een voorstel doen. Let op: ook instemmen met een vaststellingsovereenkomst (VSO) tijdens ziekte kan UWV als benadelingshandeling zien. Een zieke werknemer tekent daarom in beginsel geen VSO zonder dat het uitkeringsrisico is opgelost. Lees meer over druk en voorstellen tijdens ziekte.
5. 5Wacht het einde van de twee ziektejaren af. Na 104 weken ziekte mag je werkgever met toestemming van UWV opzeggen en is hij je in beginsel een transitievergoeding verschuldigd. Houdt je werkgever het dienstverband 'slapend' om die vergoeding te ontlopen, dan moet hij volgens de Hoge Raad in beginsel meewerken aan een beëindiging met transitievergoeding (ECLI:NL:HR:2019:1734). Je werkgever krijgt die vergoeding van UWV gecompenseerd. Lees hoe de transitievergoeding bij ziekte werkt.

Je hebt al ontslag genomen tijdens ziekte: wat nu?

Heb je al opgezegd, dan is niet alles verloren. Handel wel snel:

• Probeer de opzegging in te trekken. Een opzegging kun je niet eenzijdig terugdraaien, maar je werkgever mag wel instemmen met intrekking. Vraag dat schriftelijk en zo snel mogelijk.
• Heb je in een emotioneel moment ontslag genomen? Dan mag je werkgever daar volgens vaste rechtspraak niet zomaar van uitgaan. Hij moet nagaan of je dat echt wilde. Reageer daarom meteen als je je woorden terug wilt nemen.
• Vraag de Ziektewet-uitkering toch aan. Leg uit waarom doorwerken redelijkerwijs niet van je gevraagd kon worden en stuur je onderbouwing mee.
• Maak binnen zes weken bezwaar als UWV de uitkering weigert. Die termijn staat op het besluit.

Een arbeidsrechtjurist kan beoordelen of je een deugdelijke grond hebt en hoe je die het beste onderbouwt. Kijk ook op onze pagina over hulp voor zieke werknemers.

Twijfel je of je ontslag moet nemen terwijl je ziek bent? Bespreek het eerst met een van onze arbeidsrechtjuristen. Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend: plan een gesprek.